Snart kan du sjekke klimaet år fram i tid – slik du sjekkar vêret for neste dag

Slik Yr varslar vêret ti dagar fram i tid, er målet å varsle klimaet både eitt og ti år framover.

Myrkdalen

BLIR DET SNØRIK VINTER? Klimaforskarar vil kunne varsle om det blir mild eller kald vinter, og om det blir mykje eller lite snø fleire år fram i tid. Her frå Myrkdalen i Hordaland vinteren 2015.

Foto: Marit Hommedal / NTB scanpix

– Du kan godt seie at vi vil lage klimavarslinga sitt svar på Yr, seier Tor Eldevik, professor ved Geofysisk institutt ved Universitetet i Bergen.

Denne veka starta Bjerknessenteret på jobben med å få eit nytt klimavarslingsprogram: No skal dei som skal finne ut korleis ein kan varsle klimavariasjonar frå ein sesong til ti år fram i tid.

Tor Eldevik

KLIMAVARSLAR: Professor Tor Eldevik er nestleiar i gruppa med forskarar som skal løyse gåta med å varsle korleis klimaet blir i inntil ti år framover.

Foto: Astrid Rommetveit / NRK

På same måte som ein på Yr kan sjå kva vêr som er varsla dei neste ti dagane.

– Vi vil utvikle modellar som svarar til vêrvarslingsmodellar, og håpar at vi i løpet av dei neste fem åra kan kome med noko som er grunnleggjande nyttig, fortset han.

Til Bergens Tidende forklarar direktør Tore Furevik ved Bjerknessenteret, at dei nok ikkje vil kunna seie om det blir snø på julafta i til dømes 2020.

– Men vi kan seie noko om det statistisk vil bli ein varm eller kald vinter. Om det vil komma mykje eller lite nedbør, seier han.

Les også: Trump blandar vêr og klima

– Er ikkje i nærleiken av treffsikre enno

Målet er til dømes å kunne varsle vintertemperatur i Noreg og korleis den arktiske sjøisen utviklar seg.

Då kan ein til dømes seie noko om:

  • korleis neste skisesong blir i Noreg
  • kor mykje vatn som kjem til å liggje i kraftselskapa sine vassmagasin
  • kor mykje fisk det vil vere i Barentshavet

Informasjon som kan vere til nytte spesielt for fiskerinæringa, landbruket og kraftprodusentar.

– Vi har observasjonar og computer modellar til å gjere dette, og byggjer stadig opp større innsikt. Men vi er førebels ikkje i nærleiken av å vere like treffsikre som vêrvarsel, seier Eldevik.

Les også: Oppvarming av Barentshavet gir mer torsk

– Kor lenge er det til vi har slike klimavarsel?

– Eg trur vi er der allereie. Men den store utfordringa er å få dette inn i eit tilsvarande maskineri som vi har for vêrvarslingsmodellar, seier nestleiar i prosjektet, Tor Eldevik.

Billigare straum?

Jannicke Hilland i BKK

ENKLARE FOR KRAFTSELSKAPA: Konserndirektør Jannicke Hilland i BKK, trur dei kan nytte seg av klimavarsler.

Foto: Asgeir Heimdal Reksnes / NRK

For BKK, som er det største kraftselskapet på Vestlandet, er vêr og klima den største hindringa for langsiktig planlegging. Konserndirektør Jannicke Hilland, meiner dei kan ha stor nytte av dei nye klimavarsla.

– Jo fleire prognosar vi kan få på korleis vêret utviklar seg, jo betre er det for oss å kunne gjera gode investeringar framover, seier Hilland.

Og dét vil igjen føra til lågare kostnader for kraftselskapet sine kundar.

– Slike klimavarsel kan gjera det enklare for oss å vera nøyaktige i planlegginga av produksjonen. Gode vêrdata er viktig for oss både på kort og lang sikt, seier konserndirektøren.

LES OGSÅ: Slik lagar vi vêrvarslene på yr.no