Det uvanlige vinterværet

Vinteren 2009/2010 ble uvanlig kald og snørik. Hvorfor?

Skitur i Bergen

GODT SKIFØRE PÅ VESTLANDET: I Bergen har snøen ligget sammenhengende i over 90 dager denne vinteren.

Foto: Torill Resdal Aase

Spørsmål fra Thor Egil Pettersen:

Kan du forklare hvorfor denne vinteren har vært så spesiell i Sør-Skandinavia og Europa?”

Svar fra Sigrid Bojesen Fatnes, statsmeteorolog:

Takk for spørsmål! Ja, dette året har vinterveret vore unormalt. Lågtrykka har rett og slett tatt ei anna bane enn vanleg. Årsaka til det er noko som kallast NAO.

NAO'en avgjer veret

Den lange og kalde vinteren i Sør-Skandinavia og over store delar av Europa kan ein knytta til den nord-atlantiske oscillasjon (NAO).

NAO er definert ut frå forskjellen på lufttrykket ved Island og Azorene midla over vintermånadane. Ein liten trykkforskjell slik som i år, med høgtrykk ved Island, gjev ein negativ NAO-indeks (sjå modellen).

NAO-indeksen svingar fram og tilbake, men har stort sett heldt seg på den positive sida sidan 1980-åra. På 1950- og 1960-talet var det fleire vintrar på rad med låg NAO-indeks, noko som og då gav kuldeperiodar.

NAO
Foto: NASA

Lågtrykka tok ein annan kurs

Dei siste vintrane har vore prega av lågtrykksaktivitet frå vest, med mild og fuktig luft.

I år er denne trenden snudd med longe periodar med stabile høgtrykk ved Island:

Eit område med høgtrykk breiar seg over eit mykje større område enn eit med lågtrykk. Dette førar til at eit høgtrykksområde vil dominera og blokkera vegen for lågtrykka, slik at dei må ta ein annan kurs enn vanleg.

Det har i år ført til auka lågtrykksaktivitet inn mot Grønland samt land i Sør-Europa som Frankrike, Portugal og Spania. Saman med høgtrykket ved Island har høgtrykk over Sibir medverka til å erstatta mild og fuktig luft frå havet med kald luft frå artiske strok.

Snø og kulde preger Europa, også Firenze i Italia

FIRENZE, ITALIA: Snø og kulde har preget Sør-Europa denne vinteren.

Foto: Fabrizio Giovannozzi / Scanpix/AP