2016 knuste «alle» klimarekordar

Rekordhøge globale temperaturar, rekordmykje CO₂ i atmosfæren, eksepsjonelt lite havis og det høgaste havnivået som nokon sinne er målt. 2016 var året då alle dei viktigaste globale klimarekordane vart slått.

I mai 2016 var det rekordvarmt i Jammu i India. Her drikk ei jente frå ein spring.

EKSTREM VARME: I løpet av 2016 var oppsiktsvekkjande mange varmerekordar slått verda over. Her i Jammu i India drikk ei ung jente frå ein vasspost, i det kvikksølvet viser 51 varmegrader.

Foto: Channi Annand / Ap

Tysdag legg Verdas meteorologiorganisasjon (WMO) fram den årlege rapporten som viser korleis det førre vêråret arta seg.

Generalsekretær i Verdas meteorologiorganisasjon

PRESENTERER OPPSIKTSVEKKJANDE TAL: Generalsekretær i Verdas meteorologiorganisasjon Petteri Taalas.

Foto: FABRICE COFFRINI / Afp

– Denne rapporten stadfestar at 2016 var det varmaste året ein nokon sinne har registrert. Prova på at endringane heng saman med menneskeleg aktivitet er òg styrka ytterlegare, seier generalsekretær Petteri Taalas i Verdas meteorologiorganisasjon.

Rapporten avdekkjer at ei lang rekkje rekordar stod for fall i løpet av fjoråret:

  • Den globale gjennomsnittstemperaturen var den høgaste nokon sinne målt. 1,1 grader meir enn i den førindustrielle perioden.
  • Den gjennomsnittlege havtemperaturen på jorda var høgare enn nokon gong tidlegare registrert.
  • Havisen dekka i november 4 millionar kvadratkilometer mindre enn normalt. Det er eineståande lågt for denne månaden. Det tilsvarar 12,4 gongar landarealet i Fastlands-Noreg. Også i mars 2017 var ismålingane rekordlåge.
  • Havnivået var høgare enn nokon gong tidlegare målt.
  • Aldri tidlegare er det målt høgare konsentrasjonar av klimagassen CO₂ i atmosfæren.

Kvart år sidan 2001 har den globale temperaturen vore minst 0,4 gradar varmare enn gjennomsnittet for perioden 1961–1990. Og så godt som heile planeten vart i fjor varmare:

I 2016 var det ifølgje rapporten berre i sentrale delar av Argentina og i delar av søraustlege Australia det ikkje var høgare temperaturar enn snittet for trettiårsperioden fram mot 1990.

I Paris-avtalen vart dei ulike landa samde om at den globale oppvarminga ikkje skal overskrida 1,5 grader. Tala viser at snitt-temperaturen ikkje lenger er så langt unna.

Rekordvarmt på Svalbard

Svalbard vert i den internasjonale rapporten trekt fram som ein av stadane der fjoråret var unormalt varmt.

Ein gjennomsnittstemperatur på -0,1 grader ved Svalbard lufthamn, berre marginalt kaldare enn frysepunktet, er 6,5 grader varmare enn snittet for 30-årsperioden mellom 1961 og 1990.

Sjøisen sprekker opp

MINDRE BOLTREPLASS PÅ ISEN: Det er aldri registrert mindre havis i november eller mars i Arktis. Dei globale temperaturmålingane var i 2016 høgare enn ein nokon gong tidlegare har registrert.

Foto: Marcos Porcires / UNIS

Hetebølgjer og matmangel

2016 var prega av heitebølgjer i store delar av verda. 21 juli vart det målt 54 plussgrader i Mitribah i Kuwait. Truleg den høgaste temperaturen som nokon gong er målt i Asia.

I Sør- og Aust-Afrika og i Mellom-Amerika førte dei ekstreme vêrfenomena til matmangel for om lag to millionar menneske.

Ekstremvêret har halde fram i 2017

Det globale vêrfenomenet El Niño har ikkje vore særleg kraftfullt i vinter, men det ser likevel ikkje ut til at klimatilhøva er i ferd med å normalisera seg.

– Sjølv om 2016 vart historisk, har det ekstreme vêret og klimatilhøva halde fram i 2017, seier Taalas.

Berre i USA vart meir enn 11743 varmerekordar slått i februar månad.