Ut på tur i tåke

SPØR METEOROLOGEN: Merete Øiestad svarar yr-lesaren i denne saken.

Foto: Privat

Kari Tidemann har sendt inn spørsmål til yr.no om tåke og lavt skydekke:

«Er det mulig å melde om hvor lavt skydekket er i ulike strøk? Særlig aktuelt nå når vi vil på fjelltur, og det alltid er skyet. Er skydekket høyt nok, gjør det ikke så mye, og kan vi gå gjennom tåka og finne ut at over skyene er himmelen alltid blå? Da må vi vite hvor lavt tåka ligger.»

Takk for spørsmålet, Kari!

Ja, det er mulig å varsle i kva nivå det vil ligge skyer. Viss det er venta tåke eller låge tåkeskyer, pleier meteorologen å skrive det i tekstvarselet som blir lagt ut på yr.no.

Vervarsla som blir laga for flytrafikken inneheld meir detaljert informasjon om skymengder og skyhøgder.

Når vi varslar veret, brukar vi prognoser som viser kor fuktig lufta er i ulike høgder. På den måten kan ein seie noko om sjansen for skyer og kva høgde dei vil ligge i.

Tåke og tåkeskyer

Tåke og tåkeskyer ser vi som eit grått og ullent skylag som består av bitte små vassdråpar. Forskjellen på tåke og tåkeskyer er høgda over bakken.

Tåke er skyer på og nær bakken. For at det skal kallast tåke må sikta horisontalt vere mindre enn 1000 meter. Viss ein kan sjå under skylaget, er det tåkeskyer.

I forbindelse med regn er det ofte tåkeskyer. Nedbøren kjem frå midlare skyer, medan det er grått og disig med tåkeskyer under. Også når det klarnar opp etter eit regnver kan det bli danna tåkeskyer og tåke.

Tykkelsen på tåka

Kvar det ligg tåke og kor tjukk den er, er avhengig av korleis den er blitt danna.

Nokre gongar er det tåke berre i eit tynt lag, og ein kan kome over tåka om ein går til fjells. Andre gongar ligg tåka tjukk, og det er skyer i fleire nivå over.

Undersida av tåkeskyer ligg som regel 300 meter over bakken eller lågare. Det vil seie at i fjellet ligg skyene ofte heilt nedpå, og vi har tåke.

TÅKE: Når ein skal på fjelltur kan det ofte vere greitt å vite kor tåka ligger.

Foto: Poppe, Cornelius/SCANPIX

Kor høgt ligger skydekket?

På grunn av topografien kan der vere vanskeleg å varsle kor høgt skydekke vil ligge i ulike strøk.

Det er gjerne slik at om vi har eit skylag som f. eks. ligg 500 meter over bakken i låglandet betyr ikkje det nødvendigvis at dette skylaget ligg heilt ned til bakken når ein kjem opp i 500 meters høgde i fjellet. Men skylaget vil ligge nærare bakken i fjellet enn i låglandet.

Når ein ser på time for time-varselet på yr.no, kan ein velje ”detaljert time for time-varsel”. Då kan ein få ein peikepinn på kvar ein kan forvente skyer.

Helsing Merete